BEŞ VAKİT NAMAZ - kainatingunesi.com

[Muhammed Emîn ibni Âbidîn “rahmetullahi aleyh” (Redd-ül-muhtâr) kitabında buyuruyor ki, semavî dinlerin hepsinde, nemâz kılmak emir edilmişdir. Âdem aleyhisselâm ikindi, Ya’kûb aleyhisselâm akşam, Yûnus aleyhisselâm yatsı nemâzlarını kılarlardı, denildi. Bütün farzlara ve harâmlara inanmak îmânın şartı olduğu gibi, nemâz kılmanın da, vazîfe, borç olduğuna İnanmak, îmânın şartıdır. Fekat, nemâz kılmak, îmânın şartı değildir, İslamın şartıdır.

Akıllı ve bâliğ olan her müslimân erkeğin ve kadının, özrü yok ise, hergün beş kerre nemâz kılması farzdır. Beş vakt nemâz, mi’râc gecesinde farz oldu. Yedi yaşındaki çocuğuna nemâz kılmasını emr etmek, on yaşında kılmazsa eli ile düğmek, anaya, babaya lâzımdır. [İslâm Ahlâkı/ 264]

Rûm sûresinin onyedinci ve onsekizinci âyet-i kerîmelerinde meâlen, (Akşam ve sabah vaktlerinde. Allah’ı tesbîh edin. Göklerde ve yer yüzünde olanların yapdıkları ve ikindi ve öğle vaktlerinde yapılan hamdler, Allahü teâlâ içindir) buyuruldu. Akşam yapılan tesbih, akşam ve yatsı nemâzlarıdır. Sabâh yapılan tesbîh, sabâh nemâzıdır. İkindi ve Öğle vaktlerinde yapılan hamdler, ikindi ve öğle nemâzlarıdır. Ayet-i kerîmeler, beş vakt nemâzı emr etmekdedir. [Hak Sözün Vesikalan/136]

(Buhârî) ve (Müslim) kitâblarında yazılı meşhûr olan hadîs-i şerîfde, (İslâmın temeli beşdir. Birincisi, şehâdet kelimesini söylemekdir. İkincisi, nemâz kılmakdır) buyuruldu. Ebû Dâvüdün bildirdiği hadîs-i şerîfde, (Allahü teâlâ, hergün beş nemâz kılmağı emr etdi. Güzel abdest alıp, bu beş nemâzı vaktlerinde kılan ve rükû’ ve secdelerini iyi yapanları, Allahü teâlâ, afv ve mağfiret eder) buyuruldu.

Bir hadîs-i şerîfde de, (Allahü teâlâ, kullarına, her gün beş kerre nemâz kılmağı farz etdi. Bir kimse, güzel abdest alıp, nemâzını doğru kılarsa, kıyamet günü, yüzü, ondördüncü ay gibi parlar ve Sırat köprüsünü şimşek gibi geçer) buyuruldu. [Hak Sözün Vesikalan/137-139]

Bir nemâzın vakti gelince, bu nemâzı edâya [kılmağa] başladığı o vakt, kılması farz olur. Kılmadı ise, vaktin sonunda, ya’nî vaktin çıkmasına, abdest alıp nemâz kılacak kadar zemân kalınca, kılması farz olur. Özrü yok iken kılmadan vakt çıkarsa, büyük günâh olur. Özrü olanın da, olmıyanın da, kaza etmeleri farz olur. Çocuk baliğ olunca, kâfir veya mürted müslimân olunca, kadın temizlenince, deli ve baygın şifâ bulunca, uykuda olan uyanınca da kaza etmesi lazımdır. Yeni müslimân olana evvelâ nemâzın şartlarını öğrenmesi farz olur. Öğrendikden sonra, kılması da farz olur. Vakt girdikden sonra, kılmadan uyumak özr olmaz. Bunun, vakt çıkmadan uyanması için tedbîr alması farz, vakt girmeden uyuyanın alması ise, müstehabdır. Beş vakit nemâz, kırk rek’at eder. Bunlardan onyedi rek’ati farzdır. Üç rek’ati vâcibdir. Yirmi rek’ati sünnetdir. Şöyle ki:

1 – Sabâh nemâzı dört rek’atdir. Önce, iki rek’at sünneti, sonra iki rek’at de farzı kılınır. Bu sünnet, çok kuvvetlidir. Vâcib diyenler de vardır.

2 – Öğle nemâzı, on rek’atdir. Önce, dört rek’at ilk sünneti, sonra dört rek’at farzı, farzdan sonra da iki rek’at son sünneti kılınır.

3 – İkindi nemâzı, sekiz rek’atdir. Önce, dört rek’at sünneti, sonra dört rek’at farzı kılınır.

4 – Akşam nemâzı, beş rek’atdir. Üç rek’at farz, sonra iki rek’at sünnetdir.

5 – Yatsı nemâzı onüç rek’atdir. Önce, dört rek’at sünnet, sonra dört rek’at farz, sonra iki rek’at son sünnet, bundan sonra üç rek’at, (Vitr nemâzı)dır.

İkindi ve yatsının ilk sünnetleri, (Gayr-ı müekkede)dir. Bunların ikinci rek’atlerinde otururken, ettehıyyâtü… den sonra, Allahümme salli âlâ… sonra… bârik âlâ… sonuna kadar okunur. Ayağa kalkınca, üçüncü rek’atde, önce Besmele çekmeden, Sübhâneke ve E’ûzü okunur, hâlbuki, öğle nemâzının ilk sünneti (Müekked) dir. Ya’nî, kuvvetle emr olunmuşdur. Sevabı daha çokdur. Bunda, birinci oturuşda, farzlarda olduğu gibi, yalnız ettehıyyâtü okunup, sonra üçüncü rek’at için, hemen ayağa kalkılır. Kalkınca, önce Besmele çekip, doğruca Fatiha okunur.

Öğlenin ve yatsının farzından sonra dört rek’at ve akşamın farzından sonra altı rek’at daha kılmak müstehabdır, çok sevâbdır. Hepsini bir selâm ile veya iki rek’atde birer selâm ile kılabilir. Her iki şekilde de, ilk iki rek’atleri, son sünnetler yerine sayılır. Bu müstehab nemâzları, son sünnetlerden sonra ayrıca kılmak da olur.

Birinci rek’at, nemâza durunca, diğer rek’atler ayağa kalkınca başlar ve tekrar ayağa kalkıncaya kadar devam eder. Son rek’at ise, selâm verinceye kadar devam eder. İki rek’atden az nemâz olmaz. Akşamın farzı ile vitrden başka, her nemâz, çift rek’atlidir. İkinci secdeden sonra, çift rek’atlerde oturulur.

Herbir rek’atde nemâzin farzları, vâcibleri, sünnetleri, müfsidleri yani bozanları ve mekruhları vardır. [Seâdet-i ebediyye/211]